Chuyển vốn đầu tư trực tiếp của Nhà đầu tư nước ngoài trong trường hợp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư chỉ ghi nhận Tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư
Ngày 26/6/2026
1. Vướng mắc thực tiễn trong giao dịch chuyển vốn đầu tư trực tiếp của Nhà đầu tư nước ngoài khi Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư chỉ ghi nhận Tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư
Hiện nay, một số Nhà đầu tư nước ngoài khi góp vốn đầu tư vào Việt Nam gặp khó khăn trong việc mở và sử dụng tài khoản vốn đầu tư trực tiếp (“DICA”) vì có sự khác biệt về quan điểm trong việc áp dụng pháp luật giữa Ngân hàng và Cơ quan quản lý đầu tư.
Cụ thể, một số Ngân hàng yêu cầu Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài chỉ được mở tài khoản DICA hoặc thực hiện giao dịch thu, chi trên tài khoản DICA (bao gồm nhận tiền góp vốn đầu tư trực tiếp) từ Nhà đầu tư nước ngoài nếu tên của Nhà đầu tư nước ngoài đó được ghi nhận trực tiếp trên Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (“IRC”). Trong trường hợp IRC chỉ ghi nhận Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài là Tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư mà không thể hiện thông tin Nhà đầu tư nước ngoài thì việc thực hiện các giao dịch thông qua DICA có thể bị từ chối, bất kể tư cách góp vốn của Nhà đầu tư nước ngoài đã được ghi nhận tại Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp (“ERC”).
2. Quy định của pháp luật về việc ghi nhận tư cách của Nhà đầu tư nước ngoài tại IRC
Theo quy định của Luật Đầu tư 2005, Nhà đầu tư nước ngoài có dự án đầu tư gắn với việc thành lập Tổ chức kinh tế thì Giấy chứng nhận đầu tư đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Do đó, thông tin Nhà đầu tư nước ngoài và việc cho phép thành lập Tổ chức kinh tế được thể hiện trực tiếp trên Giấy chứng nhận đầu tư này.
Tuy nhiên, từ thời điểm Luật Đầu tư 2014 có hiệu lực đến nay, pháp luật về đầu tư đã tách bạch hai nội dung trên thành IRC và ERC và làm rõ việc thực hiện dự án, cụ thể:
· Điều 22.2 Luật Đầu tư 2014 quy định “Nhà đầu tư nước ngoài thực hiện dự án đầu tư thông qua tổ chức kinh tế…”;
· Điều 22.2 Luật Đầu tư 2020 quy định “Kể từ ngày được cấp ERC hoặc giấy tờ khác có giá trị pháp lý tương đương, tổ chức kinh tế do nhà đầu tư nước ngoài thành lập là nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư theo quy định tại IRC”;
· Điều 19.2 Luật Đầu tư 2025 cho phép “Nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh IRC” và hướng dẫn tại Điều 72 Nghị định 96/2026/NĐ-CP như sau:
o Trường hợp Nhà đầu tư nước ngoài thành lập Tổ chức kinh tế trước khi thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh IRC: Sau khi được thành lập, Tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư thực hiện thủ tục đầu tư theo quy định của pháp luật về đầu tư và cam kết quốc tế có liên quan;
o Trường hợp Nhà đầu tư nước ngoài thực hiện thủ tục cấp, điều chỉnh IRC trước khi thành lập Tổ chức kinh tế thì Tổ chức kinh tế do Nhà đầu tư nước ngoài thành lập là Nhà đầu tư thực hiện dự án đầu tư theo quy định tại IRC.
Trên các cơ sở đó, sau thời điểm chuyển đổi mẫu Giấy chứng nhận đầu tư tách biệt thành ERC và IRC, và qua các quy định làm rõ tư cách của Tổ chức kinh tế thực hiện dự án tại các lần điều chỉnh của Luật Đầu tư có hiệu lực sau này, việc Cơ quan quản lý đầu tư điều chỉnh cách thức ghi nhận gộp chung Nhà đầu tư đồng thời là Tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư hoặc chỉ ghi nhận Tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trên IRC là phù hợp với tinh thần của Luật Đầu tư hiện hành.
Việc ghi nhận này không đồng nghĩa với việc xóa bỏ tư cách của Nhà đầu tư nước ngoài đối với dự án đầu tư, thay vào đó, tư cách của Nhà đầu tư nước ngoài trong việc góp vốn thành lập Tổ chức kinh tế vẫn được thể hiện đầy đủ tại ERC.
3. Phương án xử lý của Ngân hàng hiện nay
Một số Ngân hàng hiện tại căn cứ quy định tại Điều 4.1 Thông tư 06/2019/TT-NHNN để xác định đối tượng được thực hiện góp vốn phải căn cứ vào IRC và cho rằng ERC không đủ cơ sở để dẫn chiếu đến quyền góp vốn của Nhà đầu tư nước ngoài.
Tuy nhiên, quy định Điều 4.1 Thông tư 06/2019/TT-NHNN mà Ngân hàng viện dẫn không giới hạn nguồn tài liệu chứng minh chỉ bao gồm IRC. Quy định này cho phép sử dụng “tài liệu khác chứng minh việc góp vốn của nhà đầu tư nước ngoài phù hợp với quy định của pháp luật”, tạo cơ sở pháp lý để Ngân hàng xem xét tổng thể hồ sơ của doanh nghiệp, bao gồm ERC, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, tài liệu chứng minh tỷ lệ góp vốn, quyết định góp vốn hoặc các tài liệu pháp lý khác có liên quan.
Do vậy, đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được thành lập và hoạt động hợp pháp, ERC đã ghi nhận thông tin của Nhà đầu tư nước ngoài thì ERC là cơ sở quan trọng để xác định quyền góp vốn, chuyển vốn và thực hiện các giao dịch thu, chi khác trên tài khoản DICA của Nhà đầu tư nước ngoài. Việc không ghi nhận trực tiếp Nhà đầu tư nước ngoài trên IRC không làm thay đổi bản chất pháp lý của quan hệ đầu tư đã được xác lập theo quy định của pháp luật doanh nghiệp và đầu tư.
---------------------
Việc giải thích, áp dụng luật của một số Ngân hàng chưa phù hợp với tinh thần của pháp luật đầu tư hiện hành đã gây ra nhiều khó khăn cho doanh nghiệp trong quá trình hoạt động. Do đó, các Ngân hàng cần tuân thủ quy định để bảo đảm quyền hợp pháp của Nhà đầu tư nước ngoài và đảm bảo nhu cầu sử dụng vốn của doanh nghiệp. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần phải kịp thời cập nhật thông tin để đảm bảo tuân thủ và bảo vệ quyền lợi của mình.
Để nhận được sự hỗ trợ, tư vấn chuyên sâu về mặt pháp lý, Quý doanh nghiệp có thể liên hệ với chúng tôi theo thông tin bên dưới:
CÔNG TY LUẬT HỢP DANH LA
Địa chỉ: Phòng D14, Lầu 2, 40 Bà Huyện Thanh Quan, Phường Xuân Hòa, TP. Hồ Chí Minh
Điện thoại: 028 3930 6949
Email: thaianh.luong@la-vn.com